Tenerife – Yüzyılın Trajedisi

Paylaş
 

Merhaba arkadaşlar! Bugün sivil havacılık tarihinin en ölümcül uçak kazası ile karşınızdayım.

Tarih 27 Mart 1977 , günlerden Pazar. İki adet Boeing 747 jumbo jet, Kanarya Adaları’ndaki Las Palmas Havaalanı’na doğru ilerliyordu.

Biri Pan American World Airways’e ait 1736 sefer sayılı Boeing 747-100. Uçakta 380 yolcu ce 16 kişilik mürettebat bulunuyor.

Uçağın kaptanı 56 yaşındaki Victor Grubbs. Grubbs oldukça deneyimli bir pilot , 540 ı 747 de olmak üzere 21.043 saatlik uçuş deneyimine sahip.

Yardımcı pilot ise 39 yaşındaki Robert Bragg, Bragg ise neredeyse 2000i 747 de olmak üzere 6000 saatin üzerinde uçuş tecrübesine sahipti . Uçuş mühendisi de 46 yaşındaki George Warns.

İkinci uçak ise Hollandalı KLM havayollarının 4805 sefer sayılı Boeing 747-200’üydü. Uçak içindeki 234 yolcu için bir tur acentesi tarafından kiralanmış tarifesiz bir sefer gerçekleştiriyordu.

Uçağın kaptanı 50 yaşındaki Jacob Louis Veldhuyzen Van Zanten. Klm’in yıldız pilotu olan Van Zanten, Klm’in reklamlarında boy gösteriyordu. Ve bu simülatörde yaptığı 6 aylık öğretmenlik sürecinden sonraki ilk birkaç gerçek uçuşundan biriydi. 1540’ı 747 de olmak üzere 11.500 saatlik bir uçuş deneyimine sahipti. (Ufak bir dipnot; KLM , Van Zanten’a o kadar güveniyordu ki , kaza yaşandığında olayı araştıracak ekibin başına onu getirmeyi planlamıştı, ne var ki kazayı bizzat Van Zanten yapmıştı.)

Yardımcı pilot ise 42 yaşındaki Klaas Meurs, daha önceleri oldukça deneyimli bir Douglas Dc-8 kaptanıyken, kişisel sebeplerden dolayı uçtuğu uçak tipini değiştirmiş ve 747 ye geçmişti. Şu an için 747 de yalnızca 100 saatlik uçuş tecrübesi vardı. Ayrıca 747 uçuş öğretmeni ve ona 747 tip lisansını veren kişi de hemen yan koltuğunda oturan Jacob Van Zanten’dı.

Uçuş mühendisi de 48 yaşında ve 747 ile 12.000 saat uçuş yapmış olan Willem Schreuder.

Las Palmas kulesi ile ilk temas sağlayan Klm uçağı olur:
“Gando, KLM 4805 şu anda sizinle beraber, uçuş seviyesi 350, Havaalanına geliyoruz , yaklaşma izni istiyoruz”

Kimsenin bilmediği şey ise , Las Palmas’taki Gando havaalanında bir bomba patlamış ve 2.nin de ihbarı alınmıştı, havaalanı geçici olarak uçuşlara kapanmıştı.

“KLM 4805, Gando , Havaalanı kapandı , Tenerife VOR ile Los Rodeos Havaalanına yönelin , uçuş seviyesi 250’a alçalın.”

Bu haber Van Zanten’ı rahatsız etmişti. Hollanda yasalarına göre bir pilot günde en fazla 11 saat, bir yerde duraklamak suretiyle de 13 saat uçuş yapabilirdi. Bu sürenin aşılması lisans iptaline varan cezalara neden oluyordu.

Uçuş ekibi en geç akşam 5.30 da Tenerife’den havalanmalı, 1 saat içinde Las Palmas’a uçup yolcularını indirip geri havalanmalıydı. O sırada saatler öğleden sonra 4 sularıydı.

Aynı şekilde bu haberler Pan American ekibinin de hoşuna gitmemişti. 13 saat önce Los Angeles’tan kalkan uçak New York’ta ekip değiştirmişti ama yolcularının 13 saatten sonra yorgun olduğunu biliyorlardı.

Bir süre sonra iki uçak da Tenerife’de park pozisyonunda Gando Havaalanı’nın tekrar açılmasını bekliyorlardı.

KLM uçağının kaptanı Van Zanten, burda kaybettiği vakti kazanmak adına geri dönüş yakıtını burdan almaya karar verdi.

“Willem , yolcular geri gelene kadar beklemek zorunda olduğumuza göre biraz yakıt alabiliriz.”
‘Efendim burada yakıt daha pahalı , Las Palmas’tan almamız daha iyi olur ‘
” Las Palmas’ta bir çok uçak yakıt için bekliyor olacak , orayı beklersek yasal süre içinde kalamayız, hem ayrıca, bu koltukta oturduğum sürece, kararları ben veririm”

Toplamda 55 tonluk yakıtın yüklenmesi 35 dakika sürecekti.

Bu sırada sis bastırmıştı. Görüş mesafesi 700 metreye kadar düşmüştü.

Kule her iki uçağa da piste çıkma izni vermişti. Klm pistin sonunda 180 derece dönüp kalkış iznini bekleyecek, Pan American uçağı ise c3 çıkışından taksi yoluna girip klm uçağının arkasına geçecekti.

Ancak bir sorun vardı, c3 çıkışı bir 747 nin yapabileceğinden çok daha dar bir dönüştü. Bu sebeple ekip c4 çıkışına doğru ilerledi.

Bu sırada Van Zanten motorlara gaz vermeye başladı. Yardımcı pilot Meurs kaptanı kalkış izni almadıklarına dair uyardı.Van Zanten bunu bildiğini belirtti ve kalkış izni istemesini söyledi. Meurs kalkış iznini isteme konuşmasını yaparken Van Zanten tekrar motorlara gaz verdi ve hızlanmaya başladı.

Meurs bunu kuleye anons etti ” Kalkıştayız “. Bunu duyan Pan American yardımcı pilotu Bragg ‘Biz hala pistte taksi yapıyoruz Clipper 1736’ diye hala pistte olduklarını bildirdi. Ancak bu KLM kokpitinde yalnızca bir cızırtı olarak duyuldu.

Klm uçuş mühendisi kaptana Pan American uçağının pistten çıkıp çıkmadığını sordu. Van Zanten kendinden emin bir şekilde ‘evet , çıktılar’ dedi.

Her iki uçak da 500 metre mesafede birbirinin ışıklarını gördü. Pan American kaptanı Grubbs “Sersem herif, tam üzerimize doğru geliyor” Diyerek motorlara tam güç verip sola dönerek kaçmaya çalıştı.

Bu sırada Van Zanten uçağın burnunu kaldırarak havalanmaya çalıştı. Ancak uçak çok ağırdı. Kuyruğu 20 metre boyunca yere sürttü ve havalanmayı başardı da. Ancak ağırlıktan dolayı yükselemeyen uçak Pan American uçağının üst kısmına çarptı.

Fazla yakıtın aniden patlaması sonucu KLM uçağından sağ kurtulan olmamıştı, Pan American uçağından ise pilotlar dahil yalnızca 61 kişi sağ kurtulmuştu. Toplam ölü sayısı 583’tü. Bu sivil havacılık tarihinin en büyük uçak kazasıydı.

Gelelim kaza sebeplerine

●Los Rodeos Havaalanı’nda yer radarı yoktu, kontrolörler uçakların nerde olduğunu göremiyordu.

● Van Zanten aylardır simülatörde öğretmenlik yapıyordu. Ve simülatörde kalkış iznini veren otoriteydi. Bunun olay anında durumsal farkındalığını kaybetmesine neden olduğu düşünülüyor.

● Kulenin yetersiz görüş mesafesinde piste aynı anda iki uçak çıkarması da kaza sebeplerinden biri olarak gösterildi.

● Oluşan iletişim karmaşası da kazaya sebep olan bir diğer erkendi.

…Murat Deniz Şenol…

Bu yazı 106 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

YAZAR HAKKINDA

Facebookta bizi bulun
ARŞİV